Network kartı ile birlikte bilgisayarın bütün parçalarını monte ettikten sonra bilgisayarı DOS disketi ile açtım. NetWare 3.12’ye ait “Install” etiketli ilk disketin bilgisayarı açma özelliği olduğu için ayrıca DOS’a ihtiyacınız yoktur. Çünkü Novell NetWare 3.12 ile birlikte DR-DOS’un kısıtlı bir versiyonu veril­mektedir. İlk disketteki programlardan yararlanarak hard diski Partition’lara ayırabilir veya formatlayabilirsiniz. Ancak hard diski Partition oluşturmak için MS-DOS’u kullandım. FDISK programını çalıştırdığınızda ilk olarak aşağıda verilen ekran görüntüsü ile

karşılaşırsınız.

FDISK programı çalıştırıldıktan sonra alınan bu ekran görüntüsünden tespit edeceğiniz gibi FDISK ile temelde 4 işlem yapılmaktadır. Create DOS Partition or Logical DOS Drive seçeneği ile DOS tarafından kullanılacak Parttion veya mantıksal sürücü hazırlanmaktadır. Bir hard diski birden fazla bölmeye ayırmanız halinde ilk Partition’dan sonrakilere mantıksal sürücü adı verilmektedir. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü Enter chose seçeneğinin karşısında “1” yazılı iken Enter tuşuna bastıktan sonra aldım.

Bu sırada Create Primary DOS Parttion seçeneği seçili durumda iken veya Enter choice seçeneğinin karşısında 1 yazılı iken enter tuşuna basarsanız hard diskin tümünü bir partition olarak değerlendirmek isteyip istemeyeceğiniz konusunda size bir soru yöneltilir. Eğer hard diskin yalnızca bir partition olarak düzenlenmesini istiyorsanız bu soruya “Y” harfi ile cevap vermeniz gerekir.

Create Primary DOS Partition” başlıklı bu ekranda size sorulan soruya “N” harfi ile cevap vermeniz halinde aşağıda verilen ekran görüntüsünde size hard diskin ne kadarının ilk olarak Partition olarak kullanmak istediğiniz sorulur. Kullandığım bilgisayardaki yarısını DOS’da, diğer yarısını ise NetWare’ye ayırmak istediğim için bu soruya “N” harfi ile cevap verdim.

Bu ekran görüntüsündeki 2012 değerini silip yerine 1000 yazdım. Hard diskin Novell NetWare’ye ayırmak istediğim diğer kısmı için Partition tanımlaması yapmadan FDISK programının çalışmasını sona erdirdim. DOS’un FORMAT programı hard diskin DOS’a ayırmak istediğim kısmını formatladım.

Hard diskin DOS’a ayırmak istediğim kısmını ilk Partition olarak tanımlayıp formatladıktan sonra NetWare 3.12’yi bilgisayara kurmak üzere “Install” etiketli ilk disketi sürücüye taktım. Aşağıda verilen ekran görüntüsünde NetWare 3.12’ye ait ilk disketteki çalışabilir program dosyaları listeleniyor.

İlk disketteki EXE uzantılı bu program dosyalarından başka INSTALL.BAT adında bir dosya bulunmaktadır. Netware’nin 3.12 versiyonuna ait INSTALL başlıklı disketi bilgisayarınızın disket sürücüsüne takıp INSTALL yazıp enter tuşuna basarak INSTALL.BAT dosyasını çalıştırırsanız karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran görüntüsü çıkar. NetWare Installation Utility başlıklı ekran görüntü­sünde size NetWare’nin kurulması ile ilgili bir soru yöneltilmektedir.

NetWare’yi kullandığınız bilgisayara ilk kez kuruyorsanız Select an Installation Option başlıklı bu kutuda Install new NetWare v3.12 seçeneği seçili durumda iken Enter tuşuna basmanız gerekir. NetWare’nin daha eski versiyonlarının kurulu olduğu bir bilgisayara kurmak istiyorsanız bu kez Upgrade NetWare v3.1x seçeneğini seçmeniz gerekir. Kurma işlemi hakkında bilgi edinmek istiyorsanız Display Information (README) File seçeneğini seçip Enter tuşuna basabilirsiniz. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü almak için “Display Information (README) File” seçeneğini seçip Enter tuşuna bastım.

NetWare’nin bilgisayara kurulması ile ilgili seçim yapılan “NetWare Installation Utility” başlıklı pencerede Install new NetWare v3.12 seçeneği seçili durumda iken Enter tuşuna basacak olursanız aşağıda verilen ekran görüntüsü ile karşılaşırsınız. NetWare 3.12 hakkında bilgi vermek amacıyla kullandığım bilgisayarda 2 GB’lık hard disk bulunuyordu

NetWare’nin 3.12 sürümüne ait INSTALL programını çalıştırdıktan sonra aldığım bu ekran görüntüsünün üst kısmında kullandığım bilgisayardaki hard diske ait bilgiler bulunmaktadır. Novell NetWare’yi kurmak istediğim bilgisa­yardaki hard diskin bir kısmını daha önce DOS’a ayırmak üzere ayrı bir Partition olarak tanımlayıp formatlamış olmasaydım Create a new DOS partition seçeneğinden yararlanmam gerekirdi.

Bu nedenle Retain current disk partions seçeneğinin üzerinde iken enter tuşuna basınca kurma programı Netware’yi kurmak istediğim bilgisayara ad vermemi istedi. Bu amaçla ekrana getirilen penceredeki Enter Server Name başlıklı kutuya “SERVER_NET” yazdım. NetWare’yi kurarken bilgisayara istediğiniz adı verebilirsiniz.

Bu pencerede Server olarak kullanacağınız bilgisayara istediğiniz adı verip Enter tuşuna basarsanız ekrana Assign an internal IPX number to the server başlıklı pencere getirilir ve 16 tabanlı sayı sisteminde bir değer girmeniz istenir

Kolay hatırlanması amacıyla Enter IPX Internal Network Number başlıklı kutuda “A” yazıp Enter tuşuna basınca, kurma programı ekrana aşağıda ekran görüntüsünü verdiğim pencereyi getirdi.

Bu pencerede NetWare’ye ait dosyaların bulunduğu kaynak ve kopyalamanın yapılacağı hedef sürücü ve dizin belirlenmektedir. NetWare’ye ait dosyalar varsayım olarak “A:” disket sürücüsünden “C:” sürücüsünde “\SERVER.312” adlı dizine kopyalanır. F4 tuşu ile hedef dizini değiştirebilirsiniz. Bu pencerede herhangi bir değişiklik yapmadan kurma işlemine devam etmek üzere enter tuşuna basınca kurma programı “SYSTEM-1” disketi sürücüye takmamı istedi

SYSTEM-1 etiketli disketi sürücüye takıp enter tuşuna basınca kurma programı bu disketteki dosyaları kopyalamaya başladı. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü kopyalama devam ederken aldım.

SYSTEM-1 etiketli disketteki dosyalar hard diskin DOS’a ayrılan kısmına kopyalandıktan sonra sizden bu kez SYSTEM-2 etiketli disket istenir. SYSTEM-2 etiketli disketteki dosyaların kopyalanması işlemi tamamlandıktan sonra sıra UNICODE disketine gelir ve bu disketi sürücüye takmanız istenir.

UNICODE etiketli disketi sürücüye takıp enter tuşuna basmanız halinde ekrana ülke ve Code Page seçimi yapılan bir pencere gelmektedir. Bu pencerede listelenen seçeneklerin içinde Türkçe olmadığı için herhangi bir değişiklik yapmadım

Ekranda Code Page seçimi yapılan pencere varken kurma işlemine devam etmek için F10 tuşuna basmak gerekir. Bu sırada F10 tuşuna basılırsa bu kez ekrana aşağıda ekran görüntüsünü verdiğim pencere gelir. Terminalden ana bilgisayara erişim sağlanırken kullanılacak NETX programı ile ilgili bir seçim var.

DOS Filename Format seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basınca bu kez ekrana aşağıda ekran görüntüsü verilen pencere geldi. Eğer bilgisayarı açtığı­nızda NetWare’nin AUTOEXEC.BAT dosyası aracılığı ile otomatik olarak devreye girmesini istiyorsanız “Do you want AUTOEXEC.BAT to load SERVER.EXE” başlıklı kutudaki “Yes” seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basmanız gerekir.

Bu soruya “No” diye cevap vermeniz halinde NetWare’yi devreye sokmak için SERVER.EXE programını kendiniz çalıştırmak durumunda kalırsınız. Bu soruya cevap verdikten sonra NetWare’nin bilgisayara kurulması işleminin birinci aşaması tamamlanmış olur ve SERVER.EXE adlı program otomatik çalıştırılır. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü tam bu sırada aldım

Bu ekran görünümüne konsol adı verilemektedir. Kurma işlemine devam etmek için önce CLS yazıp enter tuşuna basarak ekranı temizledim. Ardından NetWare’nin gerek duyduğu hard disk sürücülerini yüklemek üzere “SERVER_NET:” yazılı olan yerin hemen yanına “LOAD A:ISADISK” yazdım.

LOAD A:ISADISK yazdıktan sonra SYSTEM-1 etiketli disketi sürücüye takıp Enter tuşuna basınca aşağıda verilen ekran görüntüsü ile karşılaştım.

Bu ekranda varsayılan değerlere bağlı kalarak hard disk ile ilgili sürücülerin yüklenmesi işlemine devam etmek üzere enter tuşuna basınca, hard disk için Interrupt seçimini yapmam istendi.

Bu işlemlerden sonra hard diskle ilgili sürücülerin yüklenmesi işlemi tamam­lanmış olur. Şimdi ise Novell NetWare ile birlikte verilen yardımcı programları yüklemek üzere LOAD deyimi yardımı ile INSTALL programını çalıştıraca­ğım. Bu amaçla LOAD komutunu aşağıdaki gibi kullandım.

Konsolda iken LOAD komutu yardımı ile INSTALL programını bu şekilde çalıştırınca NetWare Server Installation programı çalışmaya başlar. Aşağıda verilen ekran görüntüsünden tespit edeceğiniz gibi NetWare Server Installation programına ait ana menüde 5 seçenek bulunmaktadır.

Yukarıdaki sayfalarda NetWare 3.12’nin bilgisayara kurmaya başlamadan önce kullandığım bilgisayardaki 2 GB’lık hard diskin yarısını bir DOS partition olarak değerlendirmek üzere FDISK programından yararlanmıştım. Hard diskin Novell Netware’ye ayırmak istediğim kısmı ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapmamıştım. Bu nedenle NetWare Server Installation programı ile ilk olarak NetWare için Partition tanımlamasını yapmak gerekiyor. Işıklı bant NetWare Server Installation programına ait ana menüde Disk Options seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basacak olursanız Available Disk Options başlıklı bir kutu ekrana getirilir ve alt seçenekler listelenir.

Netware’ye için Partition tanımlamak için Disk Options seçeneğine ait alt menüdeki Partition Tables seçeneğinden yararlanmak gerekir. Disk Options seçeneği ile ekrana getirilen alt menüden Partition Tables seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basacak olursanız ekrana kullanılan bilgisayardaki hard diskle ilgili bilgi getirilir.

Bu bölümü yazmak üzere NetWare’yi kurmak istediğim bilgisayarda 2 GB’lık hard disk olduğunu ve bu hard diskin yarısını DOS’a ayırmış olduğumu size hatırlatmak istiyorum. Available Disk Options adı altında bir araya getirilmiş olan seçeneklerden biri olan Partition Tables seçeneğini girildiği zaman ekrana ayrıca 4 seçenek içeren Partition Options başlıklı bir kutu getirilmektedir.

Partition Options başlıklı kutudaki Craete NetWare Partition seçeneği ile NetWare için Parttion oluşturulmaktadır. Işıklı bant Craete NetWare Partition seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basıldığı zaman ekrana Partition Information başlıklı bir kutu gelmektedir.

Partition Information başlıklı kutudaki Partition Size seçeneği ile Partition büyüklüğünü ayarlayabilirsiniz. Ancak hard diskin DOS’a ayırmış olduğum kısmından arta kalanın hepsini NetWare’ye ayırmak istediğim için Partition Information başlıklı kutuda herhangi bir işlem yapmadım. Ekranda Partition Information başlıklı kutu varken Esc tuşuna basacak olursanız NetWare Server Installation programı Partition hazırlama işlemi öncesi onayınızı alır.

Partition hazırlama işlemi öncesi sizden onay alınmak üzere ekrana getirilen kutudaki Yes seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basacak olursanız NetWare Server Installation programı kısa sürede partition hazırlama işlemini tamamlar. Partition hazırlama işlemi tamamlanınca ekrana yine Partition Options kutusu gelir. Partition Options başlıklı kutudaki Delete Partition seçeneği ile hazırladığınız NetWare Partition’ı silebilirsiniz. NetWare için partition hazırladıktan sonra Esc tuşu ile Partition Options başlıklı kutuyu kapatıp tekrar Available Disk Options başlıklı kutuya döndüm.

.

Available Disk Options başlıklı kutuda şimdilik yapılacak herhangi bir işlem olmadığı için bir kez daha Esc tuşuna basarak NetWare Server Installation programının ana menüsüne döndüm. NetWare Server Installation programı ile NetWare için Partition hazırlandıktan sonra sıra Volume hazırlamaya gelir. Bu amaçla NetWare Server Installation programına ait ana menüdeki Volume Options seçeneğinden yararlanılmaktadır.

Işıklı bant Volume Options seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basacak olursanız ekrana Volumes başlıklı bir kutu gelir. Aşağıda verilen ekran görün­tüsünü aldığım sırada hazırlanmış olan herhangi bir volume olmadığı için Volumes başlıklı kutu boş durumdadır

Yeni bir volume hazırlamak için Insert tuşuna basmak gerekir. Ekranda Volumes başlıklı kutu varken Insert tuşuna basacak olursanız ekrana ayrıca New Volume Information başlıklı bir pencere gelir. NetWare 3.12’nin kurma programı ilk Volume SYS adını vermektedir.

Ekranda New Volume Information başlıklı kutu varken herhangi bir işlem yapmadan varsayılan değerlere bağlı kalarak Esc tuşuna basınca NetWare Server Installation programı yeni Volume hazırlamadan onay önce onayımı aldı. Bu amaçla ekrana Create Volume başlıklı bir kutu getirildi.

Create Volume başlıklı kutuda ışıklı bantı Yes seçeneğinin üzerine götürüp Enter tuşuna basacak olursanız NetWare Server Installation programı SYS adı verilen Volume kısa sürede hazırlar. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü Volume hazırlama işlemini tamamladıktan sonra aldım.

Bu sırada Delete tuşuna basarak hazırladığınız Volümü silebilir veya başka bir Volüm hazırlamak üzere tekrar Insert tuşuna basabilirsiniz. Ancak NetWare’yi kurmak istediğim bilgisayarda hard diskin NetWare’ye ayırdığım 1 GB’lık kısmını SYS adlı volume ayırdığım için başka bir Volüm hazırlamaya imkan yoktur. Ancak SYS adlı Volume henüz hazır değildir. Bu nedenle Volumes başlıklı pencerede ışıklı bant SYS adlı Volume üzerinde iken enter tuşuna basarak söz konusu volume hakkında bilgi içeren Volume Information başlıklı kutuyu ekrana getirdim. Ardından başlangıçta Not Mounted değerini içeren Status özelliğinin üzerinde iken Enter tuşuna basarak bu özelliğin alabileceği değerlerin listelenmesini sağladım.

Volume Status başlıklı kutuda Mount Volume seçeneğin üzerinde iken tuşuna basarak volümün Mount edilmesini sağladım. Mount işleminden sonra SYS adlı volümün Status özelliğine Mounted değeri aktarıldı. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü volümü “Mount” ettikten sonra aldım.

Bu işlemlerden sonra Esc tuşuna iki kez basarak önce Volume Information, ardından Volumes başlıklı kutuyu kapattım. Volume hazırlama işleminden sonra sıra NetWare’ye ait bazı dosyaları kopyalamaya geldi. Bu amaçla NetWare Server Installation programının ana menüsündeki System Options seçeneğinden yararlanılmaktadır. Işıklı bant System Options seçeneğinin üzerinde iken enter tuşuna basıldığı zaman ekrana gelen Available System Options başlıklı kutudaki Copy System and Public Files seçeneği NetWare’ye ait dosyaların kopyalanmasını sağlamaktadır.

Işıklı bant Copy System and Public Files seçeneğinin üzerinde iken enter tuşuna basacak olursanız NetWare Server Installation INSTALL etiketli disketi sürücüye takmanızı ister. Ardından UNICODE etiketli disket sizden istenir.

Aşağıda verilen ekran görüntüsünü disketlerden hard diske kopyala işlemi yapılırken aldım. UNICODE etiketli diskette çok sayıda dosya olduğu için kopyala işlemi uzun sürmektedir. Unicode etiketli disketteki dosyaların kopyalanması işlemi tamamlanırsa bu kez sizden sırayla SYSTEM-1, SYSTEM-2, SYSTEM-3 etiketli disketler istenir.

Kopyalama işlemi bitince Netware Server Installation programına ait ana menüdeki System Options seçeneğinin üzerinde enter tuşuna basıldığı zaman ekrana gelen seçeneklerden biri olan Create STARTUP.NCF seçeneğinin üzerinde tıklama yapılarak standart özelliklere sahip bir STARTUP.CNF dosyası hazırlanır. Create STARTUP.NCF seçeneğine girildiği zaman Netware Server Installation programı standart bir STARTUP.NCF dosyası hazırlamadan önce dosyanın saklanacağı yeri size sorar.

Create STARTUP.NCF seçeneği ile ekrana getirilen “Path For STARTUP.NCF File” başlıklı kutuda herhangi bir değişiklik yapmadan enter tuşuna basacak olursanız standart bir STARTUP.NCF dosyası hazırlanır.

Bu şekilde hazırlanan dosyada herhangi bir değişiklik yapmadan Esc tuşuna basınca dosyanın kaydedilmesi konusunda onay alınan bir kutu ekrana gelmek­tedir. Sözünü ettiğim kutudaki Yes seçeneği ile STARTUP.NCF dosyasını hard diske kaydettim. Aynı şekilde Available Disk Options başlıklı kutudaki Craete AUTOEXEC.NCF seçeneğine girecek olursanız aşağıda ekran görüntüsünü verilen standart bir AUTOEXEC.NCF dosyası hazırlanır.

Esc tuşu ile AUTOEXEC.NCF dosyasının içeriğinin belirlendiği pencereyi kapatmak isterseniz ekrana dosyanın kaydedilmesi konusunda sizden onay alınan bir kutu gelir. “Save AUTOEXEC.NCF File” başlıklı kutuda Yes seçeneğinin üzerinde iken Enter tuşuna basarsanız standart bir AUTOEXEC.NCF dosyası hazırlama işlemini tamamlamış olursunuz. Bütün bu işlemlerden sonra NetWare Server Installation programı ile yapılacak başka bir işlem kalmadığı için bu programın çalışmasını sona erdirip tekrar konsol pozisyonuna geçtim

Şimdi sırada network kartının sürücüsünü yükleme işlemi var. Bu nedenle konsol pozisyonunda iken LOAD komutunun yanına aşağıdaki gibi network kartı sürücüsünün adını ve IRQ numarasını yazdım.

LOAD komutunu bu şekilde düzenleyip Enter tuşuna basınca bilgisayarıma bağlı olan NE2000 uyumlu network kartının gerek duyduğu sürücü dosyalarını yüklemiş oldum. Bu işlemden sonra şimdi sırada iletişim protokolünü yükleme işlemi var. Bu nedenle bu kez BIND komutunu aşağıdaki gibi düzenleyip Enter tuşuna basarak IPX protokolünü yükledim.

Bu işlemlerden sonra NetWare 3.12’nin bilgisayara kurulması işlemi tamam­landı. Kurma işlemi sırasında AUTOEXEC.BAT dosyasına müdahele edildiği için bilgisayara açılır açılmaz DOS’un yerine NetWare 3.12 bilgisayarın işletim sistemi olur. NetWare’nin çalışmasını sona erdirmek istiyorsanız konsol ana bilgisayarda pozisyonunda iken Down komutunu kullanmanız gerekir. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü DOWN komutunu kullandıktan sonra aldım.

Verilen mesaja uygun olarak bilgisayara kapatabilir veya EXIT yazıp bilgisaya­rın işletim sisteminin tekrar DOS olmasını sağlayabilirsiniz. Bilgisayarın NetWare 3.12 ile kontrol edilmesini sağlayan asıl dosya SERVER.EXE adlı dosyadır. Bu nedenle bilgisayarı DOS ile çalıştırdığınız bir anda SERVER.EXE programını çalıştırıp bilgisayarın NetWAre 3.12 ile kontrol edilmesini sağlaya­bilirsiniz.

Daha önce NetWare’nin 2.2 versiyonu hakkında bilgi verilen bölümde belirtil­diği gibi Terminalden Netware 3.12 yüklü olan bilgisayara erişim sağlayabilir­siniz. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü NetWare 3.12 yüklemiş olduğum bilgisayara Network kartı ve kablo ile bağlı olan terminalde IPX programını çalıştırdıktan sonra aldım.

NetWare 3.12 ile kontrol edilen ağa bağlanmak üzere IPX programını çalıştır­dıktan sonra sıra NETX programını çalıştırmaya geldi. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü DOS’un 6.2 versiyonu için hazırlanmış olan NETX programını çalıştırdıktan sonra aldım.

NETX programını çalıştırdıktan sonra “F:” sürücüsüne geçip LOGIN komutu ile ağa erişim sağlayabilirsiniz. Aşağıda verilen ekran görüntüsünü LOGIN komutu ile ağa erişim sağladıktan sonra aldım.

Aşağıda verilen ekran görüntüsünü Windows 95 yüklü olan bir bilgisayar ile Netware 3.12 yüklü ana bilgisayara erişim sağladıktan sonra aldım.

Bu sırada Ağ Komşuları penceresi içindeki Server_net simgesinin üzerinde çift tıklama yapılırsa Netware 3.12 yüklü olan bilgisayarın hard diskinin NetWare tarafından kontrol edilen kısımdaki dosya ve klasörler listelenir.